Co ukrywa i czego się boi leadership? Spojrzenie za kulisy
Lider to postać, która stereotypowo symbolizuje siłę, pewność siebie i niezachwianą decyzyjność. W oczach pracowników, klientów i mediów często są postrzegani jako ludzie, którzy nigdy nie potrzebują pomocy – tylko dają ją innym. Ale co się dzieje, gdy zamkną drzwi swojego biura? Czego naprawdę boją się managerowie, CEO i przełożeni, którzy muszą podejmować trudne decyzje każdego dnia?
Leadership to nie tylko funkcja czy tytuł. To sposób działania. To umiejętność inspirowania innych do działania. To zdolność budowania zaufania. Lider tworzy środowisko, w którym ludzie chcą się rozwijać. Z drugiej strony bycie liderem oznacza odpowiedzialność za wyniki, klimat w zespole i wizerunek firmy. To wszystko powoduje dużą presję i obawy. Lęki w przywództwie mają kilka twarzy, ale trzy z nich są szczególnie powszechne.
Pierwszy i najważniejszy to strach przed porażką i utratą wizerunku. To coś więcej niż obawa o wyniki w Excelu. To fundamentalny lęk o swoją reputację jako osoby skutecznej i człowieka sukcesu. W kulturze, która celebruje zwycięzców, porażka projektu to nie tylko problem biznesowy – to także osobisty wydźwięk. W tradycyjnych środowiskach emocje są uważane za słabość. Ale dziś wiadomo, że empatia i otwartość to podstawa nowoczesnego przywództwa. Problem w tym, że wielu liderów wciąż boi się pokazać swoje emocje, ze względu na: strach przed osłabieniem wizerunku (czy płaczący szef będzie szanowany?), kulturę męskiego przywództwa (w wielu firmach emocje kojarzą się z kobietami), czy niepewność, jak zareagują inni (czy pracownicy nie wykorzystają tego przeciwko mnie?).
Drugim potężnym lękiem jest obawa przed oceną i poczucie bycia niewystarczająco kompetentnym, znane szerzej jako Syndrom Oszusta. Badania pokazują, że nawet 70% managerów w pewnym momencie swojej kariery czuje, że ich sukces jest wynikiem szczęścia, a lada moment ktoś zdemaskuje ich niekompetencję. Ten lęk jest szczególnie silny u osób, które niedawno awansowały. Boją się pytań, na które nie znają odpowiedzi. Boją się, że zespół lub zarząd zobaczy w nich oszusta. Liderzy boją się także porażki – nie pokazują jej publicznie, właśnie ze względu na strach przed utratą autorytetu (jeśli pracownicy zobaczą, że szef się myli, mogą zacząć kwestionować jego decyzje), ale także z uwagi na finanse (błąd może kosztować firmę pieniądze, a lider – swoją pozycję).
Trzecia obawa to lęk przed utratą kontroli. Liderzy często czują ogromną presję, by panować nad wszystkim. Każde nieprzewidziane zdarzenie, każdy przejaw chaosu czy rosnąca samodzielność zespołu mogą być postrzegane nie jako naturalny element rozwoju, ale jako zagrożenie dla ich autorytetu.
Czy widać to na co dzień?
Raport „Tabu Polskiego Leadershipu” oparty jest na badaniu ponad 400 liderów i porusza trudne, przemilczane tematy dotyczące polskiej kadry kierowniczej.
- 75% kadry zarządzającej doświadcza wypalenia zawodowego, a aż 67% z tego powodu rozważało zmianę pracy w ciągu ostatniego roku. 58% liderów zgłasza trudności z zachowaniem równowagi między pracą a życiem prywatnym. Problem wypalenia jest szczególnie dotkliwy w dużych organizacjach (powyżej 1000 pracowników), gdzie deklaruje je ponad 80% respondentów.
- W kontekście rozwoju kariery, połowa badanych przyznaje, że budowanie sieci kontaktów przynosi im większe korzyści zawodowe niż doskonalenie kompetencji merytorycznych.
- Samotność to kolejny istotny problem managerów – zmaga się z nim aż 55% liderów i liderek.
- Bezradność wobec narzucanych decyzji jest powszechna, gdyż 77% liderów wdraża decyzje, z którymi się fundamentalnie nie zgadza.
- 57% badanych ocenia, że ich faktyczny wpływ na strategiczne decyzje w organizacji jest znacznie mniejszy niż sugeruje ich stanowisko.
- Raport wskazuje także na dylematy etyczne: niemal jedna trzecia liderów przyznaje się do podejmowania decyzji budzących wątpliwości etyczne, jeśli są one korzystne finansowo dla organizacji.
Leadership ukrywa w sobie wiele lęków – przed utratą kontroli, oceną czy porażką. Jednak prawdziwa siła przywództwa tkwi w odwadze do zmiany własnych nawyków i w budowaniu zaufania. Proste kroki, takie jak delegowanie, otwarcie na feedback, odwaga do pokazania prawdziwej twarzy, pozwalają przełamać strach. Gdy lider otworzy się na zespół i zaakceptuje, że błędy są częścią drogi do sukcesu, cała organizacja zyska nową energię. Zacznij już dziś – wskaż zadanie do delegowania, porozmawiaj otwarcie o barierach i wprowadź pierwszy pilotaż.
